رامش پونورو معتقد است مجموعهای از تصمیمهای دونالد ترامپ از جنگ با ایران و تعرفههای تجاری تا نحوه اجرای سیاستهای مهاجرتی و مواجهه با تورم، موقعیت انتخاباتی جمهوریخواهان را تضعیف کرده است. او همچنین مدیریت رقابتهای درونحزبی را عامل دیگری در این وضعیت میداند. به باور پونورو، ترامپ با پرهیز از تصمیمهای یکجانبه، اولویت دادن به هزینههای زندگی و اتخاذ سیاستهای سنجیدهتر میتوانست از هزینه سیاسی دولت خود بکاهد؛ اما سبک حکمرانیاش مانع این تغییرات شد.
حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود. این رویداد نشاندهنده تغییر پارادایم کشورهای عربی از اتکای صرف به آمریکا به سمت «مدیریت منطقهای» و تعامل مستقیم با تهران است؛ تحولی که میتواند هم فرصتهایی برای کاهش تنش و هم خطراتی برای محاسبات دیپلماتیک ایجاد کند.
با وجود توقف درگیریهای گسترده، احتمال ازسرگیری جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل همچنان وجود دارد. تحرکات نظامی، تهدیدهای متقابل و اهمیت راهبردی تنگه هرمز، نگرانی کشورهای منطقه را افزایش داده است. در این شرایط، بازنگری در وابستگی امنیتی کشورهای عربی به آمریکا، تشکیل پیمان امنیتی منطقهای با مشارکت ایران و حل مسئله فلسطین از محورهای اصلی پیشنهادهای مطرح برای ایجاد ثبات و جلوگیری از جنگهای آینده هستند.
یک تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه در تحلیلی نوشت که هراس از پیامدهای ویرانگر سیاستهای تهاجمی دونالد ترامپ و احتمال وقوع یک جنگ تمامعیار در خاورمیانه، قدرتهای اروپایی و منطقهای را به سوی شکلدهی به یک ائتلاف دیپلماتیک بیسابقه سوق داده است. ابتکاری که با هدف دور زدن واشنگتن به عنوان یک بازیگر غیرقابل پیشبینی، مهار تنشها و جلوگیری از رویارویی مستقیم نظامی طراحی شده تا معماری امنیت منطقه را این بار به دست قدرتهای میانی و بدون اتکا به ابرقدرتها پایهگذاری کند.
روزنامه «وال استریت ژورنال» گزارش داد که «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا، صبح شنبه در بحبوحه آمادهسازیهای ایالات متحده برای از سرگیری جنگ در منطقه خاورمیانه، تلفنی با «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی گفت و گو کرد.
جان مرشایمر، نظریهپرداز روابط بینالملل، با تشریح اهداف راهبردی رژیم صهیونیستی در خاورمیانه، ایران را مهمترین مانع تحقق بخشی از این اهداف دانست و هشدار داد که گسترش جنگ به سراسر منطقه، علاوه بر ایران، رژیم صهیونیستی و اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس را نیز با خسارات سنگینی روبهرو خواهد کرد.
وزیر امور خارجه ایران گفت تهران پیام ارسالشده از سوی معاون رئیسجمهور آمریکا را به دقت بررسی کرده و موضوع در نشستهای سطوح عالی مورد بحث قرار گرفته است.
فرماندهان ارشد نیروهای مسلّح با فرمانده کل قوا دیدار کردند و ایشان در این دیدار «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابلۀ پرقدرت با دشمنان» را از الزامات «بازدارندگی حداکثری» دانستند و مقرّر کردند هر سطح و نوعی از تهدید باید با پاسخ فوری و اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی روبهرو شود.
منابع آگاه از روند میانجیگری قطر و پاکستان اعلام کردند که در پی ماراتن فشرده و ۱۲ ساعته مذاکرات در تهران، گشایشی ملموس در رایزنیهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا حاصل شده است. به گزارش پایگاه «العربی الجدید» و وبگاه «آکسیوس»، یک هیئت آمریکایی برای انجام مذاکرات مستقیم با هیئت ایرانی در دوحه به این روند خواهد پیوست؛ تحولی که پس از توافق اولیه بر سر ترتیبات هستهای، تضمین امنیت دریانوردی در تنگه هرمز و ارائه مشوقهای مالی، با ضمانت بینالمللی چین و روسیه بستر بازگشت رسمی طرفین به مسیر دیپلماسی را فراهم میسازد.
فارنپالیسی با هشدار درباره آسیب گسترده به زیرساختهای انرژی خلیج فارس در جنگ ایران نوشت منطقه توان تحمل دور تازهای از درگیری را ندارد؛ حملاتی که میتواند خسارتهای چندساله به تأسیسات نفت و گاز را تشدید کند.
یک مقام ارشد امنیتی-سیاسی ایرانی به شبکه المیادین گفت طرح جامع و بهروزشده نیروهای مسلح ایران برای مقابله با هرگونه تجاوز نظامی تکمیل شده و آمادگی کامل برای اجرای آن وجود دارد.
در حالی که تنشها میان تهران و واشنگتن بار دیگر به نقطه حساسی رسیده و احتمال اقدام نظامی آمریکا پس از انتخابات میاندورهای مطرح شده است، میانجیگران قطری روز جمعه بیش از ۱۲ ساعت در تهران با مقامهای ایرانی گفتوگو کردند تا راهی برای دستیابی به توافق و بازگشت دو کشور به مذاکرات مستقیم پیدا کنند؛ تلاشهایی که قرار است روز شنبه در دوحه ادامه یابد.
میزان محبوبیت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به ۳۰ درصد کاهش یافته است؛ این پایینترین سطح برای یک رئیسجمهور آمریکایی در آستانه انتخابات میاندورهای، از زمان هری ترومن در سال ۱۹۴۶ و جنگ جهانی دوم محسوب میشود.
با گذشت هشت ماه از آغاز درگیری نظامی، اصرار واشنگتن بر تحمیل ضربالاجلهای سیاسی به تهران با شکست مواجه شده است. به نوشته بلومبرگ ساختار تصمیمگیری ایران بر خلاف زمانبندی انتخاباتی کاخ سفید، بر یک بازی بلندمدت، جنگ فرسایشی و راهبرد مهار تکیه دارد؛ رویکردی که هدف آن محروم ساختن ایالات متحده از اعلام پیروزی، کشاندن بحران به دوران پس از ترامپ و فرسوده ساختن داراییهای نظامی پنتاگون در تنگه هرمز است.
سفیر پیشین ایران در آلمان گفت در حالی که نظم بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم با بحرانهای بیسابقه، تضعیف نهادهای بینالمللی و تشدید منازعات ژئوپلیتیکی روبهروست، آلمان میتواند با تکیه بر تجربه تاریخی و ظرفیتهای دیپلماتیک خود، بار دیگر نقش مؤثری در کاهش تنشهای جهانی ایفا کند.