شبکه اسکای نیوز عربی در یادداشتی درباره رزمایش ایران در تنگه هرمز نوشت: همزمان با نزدیک شدن به دور دوم مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن در ژنو با میانجیگری عمان، جمهوری اسلامی ایران رزمایش گستردهای را در تنگه هرمز برگزار کرد؛ آبراهی راهبردی که بخش قابل توجهی از انرژی جهان از آن عبور میکند و هرگونه ناامنی در آن، پیامدهای فوری در بازارهای جهانی خواهد داشت.
این رزمایش در شرایطی انجام شد که آمریکا طی روزهای اخیر بر حجم تهدیدهای لفظی افزوده و همزمان اقدام به تقویت حضور نظامی خود در پیرامون ایران کرده است. تحلیلگران معتقدند این تحرکات متقابل، بخشی از نبرد ارادهها پیش از ورود به مرحله حساس مذاکرات ژنو است.
در همین راستا، «محمد عباس ناجی» کارشناس مسائل ایران در مرکز «الاهرام» در گفتوگو با شبکه اسکای نیوز عربی، زمانبندی این رزمایش را مرتبط با مذاکرات پیشرو دانسته و تأکید کرده است که تهران با این اقدام، پیام روشنی درباره افزایش هزینه هرگونه اقدام نظامی احتمالی ارسال میکند.
به گفته وی، آنچه در حال رخ دادن است، نوعی جنگ روانی متقابل میان دو طرف است؛ واشنگتن با افزایش آرایش نظامی و احتمال اعزام تجهیزات بیشتر، و تهران با نمایش توانمندیهای میدانی و یادآوری اهمیت تنگه هرمز در امنیت انرژی جهان.
ناجی معتقد است: رزمایش اخیر که توسط یگانهای دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اجرا شد، تنها یک تمرین نظامی معمولی نیست، بلکه بخشی از راهبرد بازدارندگی فعال ایران به شمار میرود. این راهبرد بر این اصل استوار است که هرگونه گزینه نظامی علیه ایران، نهتنها محدود و کمهزینه نخواهد بود، بلکه میتواند دامنهای منطقهای و حتی فرامنطقهای پیدا کند.
در این میان، برخی محافل آمریکایی و همچنین رژیم صهیونیستی تلاش دارند با برجستهسازی گزینه نظامی، فضای مذاکرات را تحت فشار قرار دهند. در روزهای اخیر، اظهاراتی از سوی مقامات تلآویو درباره لزوم محدودسازی کامل ظرفیتهای هستهای ایران مطرح شده و حتی سخن از حمایت آمریکا از حملات احتمالی به میان آمده است. با این حال، تهران بارها تأکید کرده است که برنامه هستهایاش ماهیتی صلحآمیز دارد و توان دفاعی و موشکی کشور نیز قابل مذاکره نیست.
به گفته ناجی، در داخل ایران نیز رویکرد غالب، حفظ آمادگی کامل دفاعی در کنار پیگیری مسیر دیپلماتیک است. این رویکرد دوگانه، بهدنبال ایجاد توازن میان بازدارندگی نظامی و فرصتسازی سیاسی است؛ بهگونهای که از یک سو احتمال خطای محاسباتی طرف مقابل کاهش یابد و از سوی دیگر، زمینه برای رفع تحریمها و گشایش اقتصادی فراهم شود.
ناجی افزود: از منظر اقتصادی، تهران بهدنبال توافقی است که به رفع تحریمهای یکجانبه آمریکا منجر شود و امکان جذب سرمایهگذاری در بخشهای راهبردی همچون نفت و گاز را فراهم سازد. برخی تحلیلها حاکی از آن است که ایران تلاش میکند با ارائه چشمانداز همکاریهای اقتصادی گسترده، هزینه تقابل را برای واشنگتن افزایش داده و در عین حال، منافع ملموسی از مسیر توافق به دست بیاورد.
وی میگوید: در مقابل، دولت دونالد ترامپ نیز با ملاحظات داخلی مواجه است. کاخ سفید میکوشد نشان دهد که تمامی گزینهها را پیش از توسل به زور آزموده و در عین حال، ایران را مسئول هرگونه بنبست احتمالی معرفی کند. اظهارات اخیر «مارکو روبیو» وزیر خارجه آمریکا که از وجود دیدگاههای سختگیرانهتر در داخل دولت آمریکا حکایت دارد، بیانگر آن است که اجماع کامل بر سر مسیر مذاکره در واشنگتن وجود ندارد.
ناجی معتقد است: با این حال، واقعیتهای میدانی نشان میدهد هرگونه اقدام نظامی علیه ایران میتواند تبعات گستردهای برای آمریکا داشته باشد. از همین رو، رزمایش هرمز بیش از آنکه نشانه تمایل به تشدید تنش باشد، تلاشی برای تثبیت معادله بازدارندگی و جلوگیری از سوءمحاسبه در آستانه مذاکرات است.
این تحلیلگر در ادامه تصریح کرد: در نهایت، تهران با تأکید بر آمادگی دفاعی و در عین حال استقبال از گفتوگوی مبتنی بر احترام متقابل، میکوشد پیام روشنی ارسال کند: مسیر دیپلماسی همچنان باز است، اما این مسیر تنها در صورتی به نتیجه خواهد رسید که فشار و تهدید جای خود را به واقعبینی و پذیرش حقوق مشروع ایران بدهد.
منبع: ایسنا
ثبت دیدگاه