«ریچارد هاس» کارشناس برجسته آمریکایی در امور بینالملل و رئیس پیشین شورای روابط خارجی آمریکا، در گفتوگویی با «فرید زکریا» مجری شبکه سیانان در پاسخ به این سوال که با توجه به ادعای «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا در ماههای گذشته مبنی بر این که حملات آمریکا در ماه ژوئن برنامه هستهای ایران را از بین برده است، چه نظری درباره تشدید استقرار نظامی آمریکا در نزدیکی ایران و سایه یک جنگ آمریکا در منطقه غرب آسیا دارد، گفت: «این یک «بحران انتخاب» است که خودمان آن را به بار آوردهایم. اما چرا؟ هیچ چیز جدیدی در بحث هستهای، در زمینه موشکهای بالستیک و نیروهای نیابتی منطقه (که ادعا میشود وابسته به ایران هستند) وجود ندارد. تنها اتفاق جدید، سرکوب است. دولت (آمریکا) با وجود گزافهگوییهایی که در این باره داشت، اقدامی نکرد. شبیه رفتار آمریکا در سال ۱۹۵۶ در مجارستان یا «خط قرمز»های اوباما در سوریه.
اشاره هاس به مداخلهجویی رئیسجمهور آمریکا در دی ماه است که اعتراضات معیشتی مسالمتآمیز صنوف و مردم ایران در پی نوسانات ارزی، به گفته مقامات تهران، با حمله عناصر تروریستی وابسته به رژیم صهیونیستی و آمریکا همراه شد. ایران اعلام کرده است شواهدی از وابسته بودن این عوامل به آمریکا و رژیم صهیونیستی وجود دارد که ارائه خواهد شد.
این کارشناس آمریکایی در ادامه با اشاره به حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا در ۳ ژانویه که نیروهای ویژه آمریکایی طی آن اقدام به ربایش «نیکولاس مادورو» رئیسجمهور این کشور به اتهام هدایت قاچاق مواد مخدر و انتقال او به ایالات متحده کردند، بیان کرد: «من فرضیهای دارم که البته نمیتوانم آن را اثبات کنم اما به نظرم این دولت پس از ماجرای ونزوئلا خود را «ارباب جهان» میداند که گمان میکنند تنها کاری که باید انجام دهند، تهدید، گردهم آوردن یک ناوگان جنگی است و بعد ایرانیها عقبنشینی خواهند کرد. این جواب نداد و آنها (دولت ترامپ) اکنون به نوعی گیر افتادهاند.»
او درباره احتمال وقوع یک درگیری گستره گفت که «این دولت زیادهروی کرده است. حالا سؤال این است: آیا استفاده محدود از زور جواب میدهد؟ اگر جواب ندهد، آیا میخواهید آن را تشدید کنید؟ آیا میخواهید وارد یک درگیری گسترده شوید؟ من هیچ نشانهای نمیبینم که این دولت موضوع را با دقت و احتیاط بررسی کرده باشد.»
ریچارد هاس در پاسخ به این سوال که آیا با توجه به دیدگاهی که او در کتابش درباره تاثیر «موفقیتآمیز بودن» جنگ افغانستان برای دولت جورج بوش پسر برای آغاز کردن جنگ عراق داشت، دولت ترامپ نیز تحت تاثیر عملیات ارتش آمریکا در ونزوئلا دست به اقدامی علیه ایران خواهد زد، بیان کرد: « من در کتابم گفتهام که جنگ عراق رخ داد چرا که جنگ افغانستان برای دولت بوش خیلی خوب پیش رفت و آنها احساس موفقیت آسان کردند. همین مساله کسانی مثل «رامسفلد و دیک چنی» را جسور کرد که بگویند میتوانیم همین کار را در عراق هم انجام دهیم. به نظر من ونزوئلا هم باعث شده ترامپ فکر کند ارتش فوقالعادهای دارد و میتواند عملیاتهای شگفتانگیزی انجام دهد، پس چرا در ایران بیشتر جلو نرود؟ برداشت من این است که درست مانند دولت دوم بوش که یک جلسه شورای امنیت ملی برای بررسی اصولی وضعیت پیش از آغاز جنگ عراق در ۲۰۰۳ تشکیل نشد، این دولت نیز بررسیهای دقیقی انجام نمیدهد. آنها فکر میکردند شکستناپذیرند و همه چیز مطابق برنامه پیش خواهد رفت اما باز هم ما برای قدم دوم و سوم آماده نیستیم. فکر میکنم این دولت تا حدی اسیر لفاظیهای خودش شده است.
از منظر هاس، «این دولت نمیخواهد وارد یک جنگ بزرگ در خاورمیانه شود. هزینههای زندگی دغدغه بزرگ این روزهای مردم آمریکاست. اگر جنگ بزرگی رخ دهد، قیمت نفت و خیلی چیزهای دیگر بهطور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.» به نظر من «ما در نهایت به نوعی توافق هستهای برسیم. دولت با لفاظی میگوید که توافق جدید بهتر است. شاید هم یک تبادل بسیار محدود نظامی رخ دهد. اما وارد یک درگیری بزرگ و طولانی نخواهد شد.»
هاس در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به این که از نظر او گسیل جنگافزارهای آمریکا برای یک درگیری گسترده و طولانیمدت با ایران مورد استفاده قرار نخواهد گرفت و دو طرف احتمالا از طریق مذاکرات به توافقی کموبیش مشابه توافق هستهای ۲۰۱۵ دست خواهند یافت، بیان کرد: «رئیسجمهور آمریکا دوست دارد درباره صلح لاف بزند. بنابراین میتوانم شرایطی را متصور شوم که ایران و آمریکا به توافقی دست پیدا میکنند و این توافق به عنوان «صلح شماره ۹» در فهرست رئیسجمهور قرار میگیرد.
او همچنین گفت که آمریکا با گره زدن مسائل غیرهستهای، از جمله برنامه موشکی ایران، مسائل داخلی و فعالیتهای منطقهای ایران به هرگونه توافق با تهران هیچ راهی برای دستیابی به یک توافق نخواهد داشت.
پیشینه مذاکرات تهران-واشنگتن با وجود تشدید نظامی
ایران و آمریکا برای اولین بار پس از جنگ ۱۲ روزه در ماه ژوئن، در هفتههای گذشته ۲ دور مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری عمان در مسقط و ژنو برگزار کرده و گفتهاند این مذاکرات پیشرفت ملموسی داشته است. این در حالیست که در ژوئن، آمریکا با مشارکت مستقیم در تجاوزگری رژیم صهیونیستی علیه ایران، آن هم در میانه مذاکرات، اقدام به بمباران تاسیسات برنامه هستهای صلحآمیز ایران کرد.
واشنگتن مصرانه میخواهد هرگونه توافق با ایران را به مسائل غیرهستهای، از جمله محدودسازی برنامه موشکی ایران و فعالیتهای منطقهای ایران گره بزند. در حالی است که ایران ضمن اعلام آمادگی برای تداوم دیپلماسی هدفمند با آمریکا و توافقی منصفانه برای لغو تحریمها در اسرع وقت، گفته است برنامه دفاعیاش غیر قابل مذاکره است.
به گفته «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران، او قرار است در این مرحله از مذاکرات پیشنویس یک توافق احتمالی را پس از تایید مقامات بالاتر به همتایان آمریکایی خود ارائه کند که شاید جلسهای برای گفتوگو درباره آن نیاز باشد تا کار روی متن پیشنویس مشترک آغاز شود. دو طرف اعلام کردهاند قرار است پنجشنبه این هفته درباره این متن پیشنهادی، احتمالا در ژنو، دیدار و گفتوگو کنند.
ترامپ که در اظهارات اخیر خود از ایران خواسته است برای رسیدن به «توافقی منصفانه» با آمریکا توافق کند، تهدید کرده است اگر توافقی با ایران حاصل نشود، «اتفاقات خیلی بدی» رخ خواهد داد.
مقامات تهران نسبت به هرگونه ماجراجویی نظامی رئیسجمهور آمریکا با تکرار تجاوزگری به ایران که با انتقادهای بسیاری از کارشناسان آمریکایی و قانونگذاران این کشور مواجه شده است، هشدار داده پاسخ آن قاطعانه و فراگیر خواهد بود.
منبع: ایسنا
ثبت دیدگاه