سه گزینه دشوار پیش روی ترامپ؛ جنگ دوباره، توافق با تهران یا ادامه محاصره؟

سه گزینه دشوار پیش روی کاخ سفید

گزینه نخست، ازسرگیری حملات نظامی است. اما بازگشت به جنگ در شرایطی که افکار عمومی آمریکا از آن حمایت نمی‌کند، می‌تواند هزینه سیاسی جمهوری‌خواهان را افزایش دهد. ادامه درگیری همچنین احتمالاً قیمت سوخت را در سطح بالا نگه می‌دارد، بی‌آنکه لزوماً دستاورد نظامی بهتری نسبت به گذشته به همراه داشته باشد.

گزینه دوم، مذاکره و دستیابی به توافق است. با این حال، اگر مقام‌های ایرانی حاضر به دادن امتیازهای موردنظر واشنگتن نباشند یا شکست انتخاباتی ترامپ را نشانه ضعف سیاسی او تلقی کنند و خواسته‌های خود را افزایش دهند، رسیدن به توافق برای رئیس‌جمهور آمریکا دشوار خواهد شد.

گزینه سوم، ادامه سیاستی است که برخی دستیاران ترامپ آن را «خفه کردن» ایران توصیف می‌کنند. این رویکرد به معنای حفظ وضعیت فعلی یعنی ادامه محاصره دریایی و تحریم‌های اقتصادی فلج‌کننده با هدف فرسایش تدریجی حکومت ایران و هم‌زمان آزمودن آمادگی تهران برای توافق است. مشکل این راهبرد آن است که ممکن است ماه‌ها طول بکشد تا نشانه‌ای از پیشرفت در آن دیده شود.

ترامپ هفته‌هاست وعده داده که پس از انتخابات، به هر شکل ممکن به جنگ پایان خواهد داد. با این حال، یکی از مشاوران پیشین او به آکسیوس گفته است: «شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای یک مسئله است، اما ترامپ نمی‌خواهد دو بار بازنده به نظر برسد.»

ونس فشار سیاسی را افزایش می‌دهد

اظهارات کم‌سابقه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، معادله سیاسی تصمیم ترامپ را پیچیده‌تر کرده است. او روز چهارشنبه صریحاً جنگ ایران را عامل اصلی شکست جمهوری‌خواهان دانست و نوشت: «دلیل شکست ما جنگ بود. خود رئیس‌جمهور هم دیشب همین را گفت.» ونس از مدافعان ادامه جنگ خواست توضیح دهند آیا از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده واقعاً بهای قابل‌قبولی برای این درگیری بوده است. او همچنین رابطه آمریکا با اسرائیل را یکی از نقاط ضعف جدی جمهوری‌خواهان معرفی کرد.

ترامپ در واکنش به اظهارات معاونش گفت تحلیل ونس «تا حد زیادی درست» است، زیرا جنگ باعث افزایش قیمت بنزین شده است. با این حال، تأکید کرد اگر دوباره در چنین موقعیتی قرار بگیرد، باز هم همین تصمیم را خواهد گرفت. او مدعی شد آمریکا چاره‌ای نداشته است، زیرا نمی‌تواند اجازه دهد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. ترامپ درباره زمان پایان جنگ نیز گفت هر زمان که خودش بخواهد می‌تواند آن را متوقف کند، اما پایان درگیری باید به‌گونه‌ای باشد که ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.

اختلاف در حلقه نزدیکان ترامپ

بر اساس اطلاعات منابع آگاه، ونس طی ماه‌های اخیر رهبری گروهی در حلقه نزدیکان ترامپ را بر عهده داشته که خواهان توافق با ایران و پایان دادن به جنگ بوده‌اند. گفته می‌شود او در محافل خصوصی از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل به‌شدت انتقاد کرده و ارزیابی‌های او درباره ایران را نادرست دانسته است. منابع همچنین می‌گویند ونس هشدار داده بود که جنگ در میان افکار عمومی آمریکا بسیار نامحبوب است و می‌تواند به شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات منجر شود.

در حالی که واشنگتن هنوز درباره مسیر آینده تصمیم قطعی نگرفته، ارتش آمریکا در حال تکمیل مقدمات احتمالی برای ازسرگیری عملیات گسترده نظامی در ایران است. مقام‌های آمریکایی می‌گویند تجهیزات و نیروهای بیشتری نیز به منطقه اعزام می‌شوند. در سوی دیگر، میانجی‌گران قطری در تلاش هستند حمایت آمریکا و ایران را از پیش‌نویس توافقی جلب کنند که مانع بازگشت دو طرف به جنگ شود و احتمالاً زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم را در روزهای آینده فراهم کند. به گفته منابع منطقه‌ای، میانجی‌گران پیش از انتخابات از مقام‌های کاخ سفید پرسیده بودند که اگر ترامپ شکست بخورد، چه تصمیمی خواهد گرفت؛ اما مشاوران رئیس‌جمهور نتوانسته بودند پاسخ روشنی ارائه دهند. یک مقام آمریکایی گفته است واشنگتن ترجیح داده بود ابتدا نتیجه انتخابات مشخص شود.

تهران شکست ترامپ را نشانه پیروزی می‌داند

مقام‌های ایرانی از شکست انتخاباتی ترامپ استقبال کرده‌اند و آن را نشانه برتری تهران در جنگ دانسته‌اند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در شبکه ایکس نوشت ملت ایران ترامپ را در میدان نبرد و تنگه هرمز با شکست راهبردی و در واشنگتن با شکست سیاسی روبه‌رو کرده است. او همچنین تأکید کرد مردم آمریکا هزینه جنگ را پرداخته‌اند و هر طرفی که با ایران درگیر شود، بهای آن را خواهد پرداخت.

علی واعظ، معاون مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای گروه بین‌المللی بحران به آکسیوس گفت تهران ممکن است ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی اشتباه بگیرد و بیش از حد بر مواضع خود پافشاری کند؛ در حالی که به باور او، تصمیم هوشمندانه‌تر برای ایران استفاده از فرصت کنونی و دستیابی به توافق است.

در نهایت، ترامپ ممکن است به‌جای انتخاب میان جنگ و توافق، وضعیت «نه جنگ، نه توافق» را حفظ کند. جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری و شماری دیگر از مشاوران دولت خواهان آن هستند که محاصره دریایی و فشار اقتصادی برای مدت بیشتری ادامه یابد تا اثر آن بر ایران آشکار شود.

به گزارش فرارو با این همه، رئیس‌جمهور آمریکا راه ساده‌ای برای پایان دادن به جنگ در اختیار ندارد. حمله نظامی می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و سیاسی را افزایش دهد، مذاکره ممکن است به بن‌بست برسد و ادامه محاصره نیز به زمان نیاز دارد. شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان فقط فشار بر ترامپ را بیشتر کرده است؛ اما هنوز روشن نیست او برای خروج از این بحران کدام مسیر را انتخاب خواهد کرد.