جنگ ایران و آمریکا شکافهای اخلاقی، راهبردی و سیاسی در نظم امنیتی تحت رهبری آمریکا در خاورمیانه را آشکارتر کرده است. بیاعتمادی به تضمینهای واشنگتن، جنگ غزه، تحولات اسرائیل و توافقهای منطقهای، کشورهای عربی و دیگر قدرتهای منطقه را به سمت ایجاد سازوکارهای امنیتی مستقلتر و چندجانبهتر سوق داده است.
در هشتادمین سالگرد تأسیس سازمان ملل، محدودیتهای شدید ایالات متحده علیه هیأت ایرانی در صدور ویزا، تردد و زندگی روزمره دیپلماتها، از جمله خرید مایحتاج روزانه و حتی ملاقات انسانی، نقض آشکار توافقنامه مقر ۱۹۴۷ و عرف دیپلماتیک و تهدیدی برای اعتبار و بیطرفی سازمان ملل است.
اخیراً سه کشور بریتانیا، کانادا و استرالیا به طور رسمی اعلام کردند که کشور فلسطین را به رسمیت میشناسند. این اقدام در بیانیههای نخستوزیران سه کشور با محوریت صلح و راهحل دو کشوری مطرح شده است. کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به طور مشخص تأکید کرد که جنبش حماس نباید هیچ نقشی در آینده کشور فلسطین داشته باشد و تحریمهای جدیدی علیه افراد وابسته به این گروه اعمال خواهد شد. او همچنین بر ضرورت آزادی فوری گروگانها و ورود کمکهای انسانی به غزه تأکید کرد.
به گفته یک مقام اماراتی صرفنظر از حمله اسرائیل به قطر و ناتوانی یا عدم تمایل واشنگتن در جلوگیری از آن، ابوظبی و دیگر پایتختهای خلیج فارس جایگزین معتبری جز آمریکا بهعنوان تضمینکننده امنیت و دفاع خود نمیبینند.
«دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا قصد دارد طرح صلحی را درباره آینده غزه پس از جنگ، شامل خروج صهیونیستها و تأمین مالی اعراب بدون نقشی برای حماس، به رهبران عرب و اسلامی ارائه دهد.
روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی از چند دهه گذشته شاهد سیاستهای متفاوتی بین دورههایی از همکاری مستحکم و دورههایی از تنشها و قطع روابط بوده است.
در سایه اقدام کشورهای غربی برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین، تعداد دولتهایی که در این مسیر گام برداشتهاند افزایش یافت.
روز گذشته کانادا، بریتانیا و استرالیا کشور فلسطین را به رسمیت شناختند؛ اقدامی نمادین در پاسخ به جنگ ادامهدار اسرائیل در غزه و گسترش سرزمینی آن در کرانه باختری اشغالی. انتظار میرود کشورهای بیشتری، از جمله فرانسه و پرتغال، در روزهای آینده، فلسطین را به رسمیت بشناسند. اسرائیل در روزهای اخیر واکنش نشان داده و مواضع خود را سختتر کرده است.
اندیشکده آمریکایی در گزارشی با اشاره به اقدام تروئیکای اروپایی جهت فعالسازی مکانیسم ماشه و احتمال بازگشت تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه ایران مینویسد این اقدام، تاثیر اقتصادی بر ایران ندارد و غرب را به سمت «رویارویی بینتیجهتری» سوق میدهد و احتمال هرگونه مذاکرهای را از بین میبرد.
بندر چابهار که اغلب دروازه طلایی نامیده میشود، به هند اجازه میدهد تا پاکستان را دور بزند و مسیرهای تجاری و ترانزیتی جایگزین را به افغانستان محصور در خشکی و آسیای مرکزی ایجاد کند.
در پی حملات هوایی اسرائیل به رهبران حماس در قطر، مصر خواستار تشکیل یک ائتلاف نظامی عربی مشابه ناتو شده است.