منطق واقعگرایی در سیاست خارجی هشدار میدهد که «ابزار بازدارندگی» به خودی خود یک هدف نهایی نیست، بلکه «کارت چانهزنی» برای دستیابی به تأمین امنیت، ثبات و منافع ملی است.
بررسی تحولات اخیر در پرونده آتشبس میان رژیمصهیونیستی و دولت لبنان نشان میدهد ارزیابی این توافق، بدون توجه به سابقه رفتاری طرف اسرائیلی، تحلیلی ناقص خواهد بود.
جنگ ۴۰ روزه با اهدافی از سوی متجاوزان آغاز شد، اما در نهایت تقریبا هیچیک از این اهداف محقق نشد. آنچه در این میان اهمیت ویژهای پیدا کرد، تغییر نگاه به تنگه هرمز در معادلات بینالمللی بود آبراهی که پیش از این، بهعنوان یک مسیر بینالمللی با امکان عبور ترانزیتی و عبور بیضرر برای همه کشورها شناخته میشد و ایران و عمان نیز محدودیتی در آن اعمال نمیکردند.
استفان والت سیاست خارجی آمریکا در دوره ترامپ را رویکردی غارتگرانه و مبتنی بر بازی جمعصفر توصیف میکند که با استفاده از تعرفهها، فشار امنیتی و مطالبه وفاداری از متحدان، اعتماد بینالمللی را فرسایش میدهد. او این رفتار را در برخی ابعاد مشابه دولتهای یاغی میداند. همچنین به تناقض فشار بر متحدان و همزمان تضعیف توان آنها اشاره میشود. در نهایت، کشورها با موازنهسازی، تنوعبخشی، مخالفت و تعویق تعهدات در برابر این سیاست واکنش نشان میدهند.
جنگ رمضان به زعم آمریکاییها قرار بود ظرف سه یا چهار روز به تغییر نظام جمهوری اسلامی ایران بینجامد اما نتیجه ۴۰روز پاسخ کوبنده و جامع ایران، آن را به سرمنشاء تغییری بسیار سریع و بنیادین در نظام امنیتی و اقتصادی غربمحور تبدیل کرد. اکنون در این شرایط دنیا به حرکت بازیگران این تحول بزرگ چشم دوخته و تقلای واشنگتن و تلآویو برای تزئین باخت بزرگی را که متحمل شدهاند به نظاره نشسته است.
حرکات و سکنات ترامپ چنان زیادهخواهانه بودکه حتی دوستان نزدیک آمریکا را هم از خودش راند. امروز، نه فقط کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی،بلکه اکثر کشورهای جهان و مردم دنیا مواضع ضدترامپی گرفتهاند. این به یک ارزش تبدیلشده است.
تنها راه حفظ تمامیت ارضی و استقلال کشور، برخورداری از نیروی مسلح قدرتمند و ایستادگی در برابر زیادهخواهیهاست. بهنظر میرسد در رویکرد دولتهای اخیر، از جمله دولت شهید رئیسی و دولت دکتر پزشکیان، این نگاه واقعگرایانه تقویت شده و تجربههای گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ نگاهی که دیپلماسی را در کنار بازدارندگی تعریف میکند، نه در تقابل با آن.
در میان قدرت های اروپای غربی (بویژه آلمان، فرانسه و بریتانیا) نگرانی توام با ترسی از تکرار تاریخ جنگ جهانی دوم این بار از سوی روسیه آنها را به تکاپو وادشته است. ولی این بار برخلاف دوره جنگ جهانی دوم، آمریکا حاضر به پشتیبانی از اروپا نیست.
مدیرکل پیشین آسیای غربی وزارت امور خارجه با اشاره به اینکه اسرائیل از تجزیه کشورهای منطقه سود میبرد و این یکی از مهمترین دغدغههای ایران است، تصریح کرد: در بحث حمایت از تمامیت ارضی یمن، طبیعی است که موضع ایران به عربستان نزدیکتر باشد اما مناسبتر و به مصلحت است که ایران در این زمینه موضعی نداشته و بیطرف بماند.
همواره احتمال حمله آمریکا و اسرائیل به ایران وجود دارد؛ چه نتانیاهو سفر کند و چه سفر نکند، چه رسانهها به آن بپردازند و چه نپردازند.
آیا تاریخ در لبنان تکرار می شود؟ این تحولات در شرایطی رخ می دهد که حزب الله تهدید کرده صبرش حدی دارد و در زمان مناسب به اقدامات تجاوزکارانه ارتش صهیونیستی پاسخ خواهد داد.