تماسها و رایزنیهای ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ هشتماهه همچنان ادامه دارد؛ این در حالی است که دور تازه گفتوگوهای ایران با میانجیهای قطری، پس از چند روز مذاکره و تغییر در پیشنهادهای مطرحشده، بدون دستیابی به توافق نهایی پایان یافته است. همزمان با افزایش نگرانیها از احتمال ازسرگیری درگیریها پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، تهران میگوید پیشنهاد هفتمرحلهای خود را همچنان مبنای مذاکرات میداند؛ پیشنهادی که اکنون فشردهتر شده و به گفته مقامهای ایرانی، امکان اجرای آن در مدت دو روز وجود دارد.
رامش پونورو معتقد است مجموعهای از تصمیمهای دونالد ترامپ از جنگ با ایران و تعرفههای تجاری تا نحوه اجرای سیاستهای مهاجرتی و مواجهه با تورم، موقعیت انتخاباتی جمهوریخواهان را تضعیف کرده است. او همچنین مدیریت رقابتهای درونحزبی را عامل دیگری در این وضعیت میداند. به باور پونورو، ترامپ با پرهیز از تصمیمهای یکجانبه، اولویت دادن به هزینههای زندگی و اتخاذ سیاستهای سنجیدهتر میتوانست از هزینه سیاسی دولت خود بکاهد؛ اما سبک حکمرانیاش مانع این تغییرات شد.
با وجود توقف درگیریهای گسترده، احتمال ازسرگیری جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل همچنان وجود دارد. تحرکات نظامی، تهدیدهای متقابل و اهمیت راهبردی تنگه هرمز، نگرانی کشورهای منطقه را افزایش داده است. در این شرایط، بازنگری در وابستگی امنیتی کشورهای عربی به آمریکا، تشکیل پیمان امنیتی منطقهای با مشارکت ایران و حل مسئله فلسطین از محورهای اصلی پیشنهادهای مطرح برای ایجاد ثبات و جلوگیری از جنگهای آینده هستند.
یک تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه در تحلیلی نوشت که هراس از پیامدهای ویرانگر سیاستهای تهاجمی دونالد ترامپ و احتمال وقوع یک جنگ تمامعیار در خاورمیانه، قدرتهای اروپایی و منطقهای را به سوی شکلدهی به یک ائتلاف دیپلماتیک بیسابقه سوق داده است. ابتکاری که با هدف دور زدن واشنگتن به عنوان یک بازیگر غیرقابل پیشبینی، مهار تنشها و جلوگیری از رویارویی مستقیم نظامی طراحی شده تا معماری امنیت منطقه را این بار به دست قدرتهای میانی و بدون اتکا به ابرقدرتها پایهگذاری کند.
روزنامه «وال استریت ژورنال» گزارش داد که «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا، صبح شنبه در بحبوحه آمادهسازیهای ایالات متحده برای از سرگیری جنگ در منطقه خاورمیانه، تلفنی با «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی گفت و گو کرد.
جان مرشایمر، نظریهپرداز روابط بینالملل، با تشریح اهداف راهبردی رژیم صهیونیستی در خاورمیانه، ایران را مهمترین مانع تحقق بخشی از این اهداف دانست و هشدار داد که گسترش جنگ به سراسر منطقه، علاوه بر ایران، رژیم صهیونیستی و اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس را نیز با خسارات سنگینی روبهرو خواهد کرد.
وزیر امور خارجه ایران گفت تهران پیام ارسالشده از سوی معاون رئیسجمهور آمریکا را به دقت بررسی کرده و موضوع در نشستهای سطوح عالی مورد بحث قرار گرفته است.
منابع آگاه از روند میانجیگری قطر و پاکستان اعلام کردند که در پی ماراتن فشرده و ۱۲ ساعته مذاکرات در تهران، گشایشی ملموس در رایزنیهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا حاصل شده است. به گزارش پایگاه «العربی الجدید» و وبگاه «آکسیوس»، یک هیئت آمریکایی برای انجام مذاکرات مستقیم با هیئت ایرانی در دوحه به این روند خواهد پیوست؛ تحولی که پس از توافق اولیه بر سر ترتیبات هستهای، تضمین امنیت دریانوردی در تنگه هرمز و ارائه مشوقهای مالی، با ضمانت بینالمللی چین و روسیه بستر بازگشت رسمی طرفین به مسیر دیپلماسی را فراهم میسازد.
فارنپالیسی با هشدار درباره آسیب گسترده به زیرساختهای انرژی خلیج فارس در جنگ ایران نوشت منطقه توان تحمل دور تازهای از درگیری را ندارد؛ حملاتی که میتواند خسارتهای چندساله به تأسیسات نفت و گاز را تشدید کند.
یک مقام ارشد امنیتی-سیاسی ایرانی به شبکه المیادین گفت طرح جامع و بهروزشده نیروهای مسلح ایران برای مقابله با هرگونه تجاوز نظامی تکمیل شده و آمادگی کامل برای اجرای آن وجود دارد.
در حالی که تنشها میان تهران و واشنگتن بار دیگر به نقطه حساسی رسیده و احتمال اقدام نظامی آمریکا پس از انتخابات میاندورهای مطرح شده است، میانجیگران قطری روز جمعه بیش از ۱۲ ساعت در تهران با مقامهای ایرانی گفتوگو کردند تا راهی برای دستیابی به توافق و بازگشت دو کشور به مذاکرات مستقیم پیدا کنند؛ تلاشهایی که قرار است روز شنبه در دوحه ادامه یابد.