در حالی که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا از طرح جدید کاخ سفید موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» برای تحت فشار گذاشتن کشورهای خریدار نفت ایران رونمایی کرد، موفقیت یا شکست کل این پروژه به تصمیم چین بستگی دارد.
چین به عنوان بزرگترین خریدار نفت ایران و شریان حیاتی اقتصاد تهران، در سال گذشته دهها میلیارد دلار واردات نفتی از ایران داشته است. با این حال، همراه کردن شی جینپینگ، با برنامههای کاخ سفید برای مهار تهران، آن هم پس از ماهها نبرد و تنش منطقهای، مأموریتی بسیار پیچیده برای دولت ترامپ محسوب میشود.
در همین راستا، لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه چین در واکنش به تهدیدهای تحریمی آمریکا تأکید کرد که چین تمامی اقدامات لازم را برای حفظ حقوق و منافع مشروع خود به کار خواهد بست. لین جیان تصریح کرد: «جنگ اقتصادی و فشار حداکثری به حل مسئله کمک نخواهد کرد؛ این اقدامات تنها موجب تشدید تنشها و منازعات شده، خطرات سرایت بحران را ایجاد میکند و نظم اقتصادی و مالی جهان را برهم میزند.»
این تهدیدها در حالی مطرح میشود که شی جینپینگ ماه آینده سفری رسمی به آمریکا دارد؛ نشستی با ترامپ که نخستین سفر دولتی وی به ایالات متحده طی ۱۱ سال گذشته خواهد بود و طرفین امید دارند آتشبس جنگ تجاری را تمدید کنند. اظهارات قبلی ترامپ مبنی بر اینکه در دیدار با شی «هیچ تقاضایی درباره ایران نداشته»، از دید پکن نشانهای از استیصال آمریکا برای پایان دادن به درگیری تلقی میشود.
اگرچه چین نفت ایران را از طریق شبکهای سایهای از پالایشگاههای خصوصی موسوم به «تیپات» و خارج از سیستم دلاری وارد میکند، اما برخی تحلیلگران آمریکایی معتقدند نقاط فشاری برای واشنگتن وجود دارد. مکس میزلیش، پژوهشگر ارشد در اندیشکده بنیاد دفاع از دمکراسیها (FDD) در واشنگتن اشاره میکند که مالکیت بالادستی بسیاری از این نهادها در اختیار شرکتهای بزرگ دولتی چین است که کاملاً در سیستم دلاری ادغام شدهاند و تحریم شرکتهای تابعه میتواند شرکتهای مادر را تحت فشار قرار دهد.
با این حال، ژائو لونگ، مدیر مرکز مطالعات استراتژیک بینالمللی در اندیشکده موسسه شانگهای برای مطالعات بینالمللی تأکید کرد: «چین بعید است وضعیتی را بپذیرد که در آن واشنگتن تعیین کند شرکتهای چینی مجاز به تجارت با کشورهای ثالث هستند یا خیر. این اقدام پیشینهای ایجاد میکند که تحریمهای ثانویه آمریکا میتواند روابط تجاری چین را دیکته کند.» ژائو لونگ افزود: «پکن تمایل دارد به پایان بحران کمک کند، اما حاضر نیست به ابزاری برای استراتژی فشار حداکثری واشنگتن تبدیل شود.»
همچنین سون چنگهائو، پژوهشگر ارشد مرکز امنیت و استراتژی بینالمللی دانشگاه تسینگهوا هشدار داد: «اگر واشنگتن از خط قرمز تحریم بانکهای بزرگ چین عبور کند، پکن قطعاً پاسخ خواهد داد و فضای سیاسی برای نشست سران به شدت تنزل یافته و هدف نشست از تثبیت روابط به مدیریت خسارت تغییر خواهد یافت.»
چین بیش از هر چین خواهان بازگشایی تنگه هرمز است
با وجود مواضع سرسختانه، چین ترجیح میدهد مانورهای خود را به صورت چراغخاموش مدیریت کند. پکن در هفتههای اخیر پیامهای دیپلماتیک خود به تهران را برای کاهش تنشها افزایش داده است. در واقع، بازگشت امنیت کشتیرانی به تنگه هرمز، نقطه اشتراک منافع پکن و واشنگتن است؛ چرا که اختلال در این تنگه اقتصاد جهانی و واردات انرژی چین را تهدید میکند.
به گزارش خبرآنلاین به نقل از سی ان ان، در همین راستا، میائو دِیو، معاون وزیر امور خارجه چین در دیدار با مقامات ایرانی در پکن بر متعهد بودن کشورش به پیشبرد گفتوگوهای صلح تأکید کرد و شی جینپینگ نیز در دیدار با ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن خواستار بازگشت رفتوآمد عادی به تنگه هرمز و دستیابی به یک راهکار جامع شد.
هشدار صریح پکن و خط قرمزهای چین
پکن تحریمهای یکجانبه آمریکا را قاطعانه رد کرده و بر حق مشروع خود جهت تجارت با شرکایی مانند ایران و روسیه تأکید دارد. مسئولان چینی بر این باورند که واشنگتن در آستانه انتخابات میاندورهای خود، از ایجاد یک تقابل گسترده اقتصادی که به هر دو کشور آسیب بزند، گریزان است.
ثبت دیدگاه